İktidarın gerçek gücü, kendisini alkışlayanların çokluğuna göre değil, kendisini eleştirenlere gösterdiği tahammülle ölçülür. Eleştiriden korkan, haberden rahatsız olan, farklı sesleri susturmayı yönetim becerisi sanan anlayışın demokrasiyle ilgisi yoktur.

Türkiye’de medya kuruluşlarına yönelik kayyımlar, gazetecilere dönük soruşturmalar, tutuklamalar ve yayın yasakları artık münferit olaylar olarak görülemez. Bunlar, eleştirel kamusal alanı daraltan siyasal anlayışın birbirini tamamlayan uygulamalarıdır.

Konu, hangi televizyon kanalının hangi siyasi görüşe yakın olduğu değildir. Bir yayın kuruluşunun haberlerini, yorumlarını, hatta gazetecilerini eleştirebilirsiniz. Benimsemeyebilirsiniz. Fakat hiçbir eleştiri, o kuruluşun hukuksuz müdahalelerle susturulmasına gerekçe yapılamaz.

Zira basın özgürlüğü, yalnızca bizim gibi düşünenlerin değil, bizimle aynı düşünmeyenlerin de hakkıdır. Bu ayrımı kavrayamayan, özgürlüğü kendisine tanınmış bir ayrıcalık sanır.

Daha vahimi, hukukun siyasi ihtiyaçlara göre eğilip bükülmesidir. Beraatle sonuçlanmış dosyaların yeniden gündeme getirilmesi, geçmişteki iddiaların bugünkü müdahalelere dayanak yapılması, yargının bağımsızlığına ilişkin kaygıları büyütmektedir. Hukuk, iktidarın elinde bir denetim aracı olmamalı, iktidarı da denetleyen ortak güvence olmalıdır.

İktidarın eleştirel medyadan duyduğu rahatsızlık, yalnızca ekranlarda söylenen sözlerle açıklanamaz. Asıl rahatsızlık, yurttaşın farklı kaynaklardan bilgi edinmesi, karşılaştırma yapması ve kendi kararını verebilmesidir. Zira sorgulayan yurttaş, kolay yönetilen tebaa değildir.

Ekonomik sıkıntılar derinleşirken, geçim derdi büyürken, yolsuzluk iddiaları kamuoyunun gündeminden düşmezken haberin ve eleştirinin önünü kesmek sorunları çözebilir mi? Yalnızca sorunların konuşulmasını engellemeye yarar. Oysa gerçekler, yayın kuruluşlarına el koymakla ortadan kalkmaz.

Demokrasi, iktidarın istediği soruların sorulduğu, uygun gördüğü yanıtların verildiği bir gösteri alanı değildir. Muhalefetin konuştuğu, basının araştırabildiği, yargının iktidardan bağımsız karar verebildiği bir düzendir.

Anayasa, iktidarın dilediği zaman askıya alabileceği bir metin olmadığı gibi, basın özgürlüğü, yönetimin uygun gördüğü ölçüde tanıyacağı bir lütuf olamaz. Bunlar, yurttaşın özgürlüklerini ve devletin sınırlarını belirleyen temel güvencelerdir.

Ülkemizde gazeteciler haber yaptıkları için korkuyor, yurttaşlar düşüncelerini açıkladıkları için susuyor, yargı siyasi gücün gölgesinde kalıyorsa, burada büyüyen demokrasi değil korkudur.

Korkuyla kurulan düzenin en büyük yanılgısı, sessizliği rıza sanmasıdır.

Özgür basın iktidarın düşmanı değil, demokrasinin güvencesidir. Toplumun haber alma hakkını elinden alanlar, onun özgür iradesini de kuşatmak ister. Basına yönelik her müdahale, toplumun gerçeğe ulaşma ve özgürce karar verme hakkına müdahaledir. Özgür basın yoksa demokrasi de zaten yoktur.