İktidarlar çoğu zaman gücü ele geçirince kendilerini yenilmez sanıyor. Oysa siyasetin değişmeyen bir gerçeği vardır. Halkın sabrı sınırsız, iktidarın ömrü sonsuz değildir.
ABD’de 3 Kasım 2026 ara seçimlerinde Donald Trump’ın Cumhuriyetçi Partisi ağır yenilgiye uğradı. Demokratlar, Senatoda ve Temsilciler Meclisinde çoğunluğu kazandı. Dahası geleneksel olarak Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu eyaletlerde de önemli başarılar elde ettiler. Bu sonuç, yalnızca bir partiye verilmiş seçim cezası değildir. Trump’ın savaş politikalarına, hayat pahalılığına ve yönetim anlayışına karşı güçlü bir toplumsal itirazdır.
Trump, dünyaya barış vaat ederek geldi. İran savaşıyla ülkesini yeni bir çatışmanın içine sürükledi. Savaşın ekonomik faturası Amerikan halkının mutfağına, akaryakıt istasyonuna, gündelik yaşamına yansıdı. Uzak coğrafyalarda alınan siyasi kararların bedelini kendi yurttaşına ödeten yönetim anlayışı, sonunda sandıkta karşılığını buldu.
Sorun yalnızca ekonomi de değildi. Trump’ın uluslararası hukuku, müttefiklik ilişkilerini ve devletler arası dengeleri kişisel iradesine göre biçimlendirme çabası, siyaseti güç gösterisine indirgedi. Oysa bir ülkenin büyüklüğü, başkalarına ne kadar hükmettiğinin ötesinde, kendi gücünü hukukla ne kadar sınırlayabildiğiyle ölçülür.
ABD seçimlerinden alınan mesajı budur. Hiçbir lider halkın iradesinin üzerinde değildir. En güçlü görünen siyasal hareketler bile kibir, yanlış politikalar ve toplumsal talepleri küçümseme yüzünden gerileyebilir. Güç, denetlenmediğinde kudret olmaktan çıkar. Çürümenin bir aracına dönüşür.
Peki, Türkiye’nin payına düşen nedir?
Trump’ın yenilgisi, Türkiye’deki iktidar anlayışına kayda değer bir uyarıdır. Zira demokrasi yalnızca sandık kurulduğunda var olan bir rejim değildir. Seçilmişlerin görevlerini sürdürebilmesi, yargının bağımsızlığı, basının özgürlüğü ve yurttaşın yönetenleri eleştirebilmesi demokrasinin vazgeçilmez unsurlarıdır.
Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması, seçilmiş belediye başkanlarına yönelik operasyonlar, gazetecilerin yargı kıskacına alınması, TELE1 ve Halk TV üzerindeki müdahaleler, Türkiye’de hukuk, siyaset ve basın özgürlüğü tartışmalarını derinleştiren gelişmelerdir. İktidarın denetlenmesinden rahatsızlık duyulan, eleştirinin suç gibi görüldüğü bir düzende demokratik yarıştan söz etmek olanaksızdır.
Fakat muhalefetin de kendisine sorması gereken sorular var. İktidarı eleştirmek yetmez, topluma güven veren, ortak akla dayanan, demokratik ve inandırıcı bir gelecek tasarımı sunmak gerekir. Üstelik savunduğu ilkeleri kendi içinde de yaşatmalıdır.
Zira iktidarı değiştirmek başka, iktidar anlayışını değiştirmek başkadır.
Devletin sahibi iktidar değil, yurttaştır. Hiçbir makam, hiçbir parti ve hiçbir lider bu gerçeğin üstünde değildir.
Tarih, gücünü sınırsız sananların yanıldığını defalarca gösterdi. Halkın iradesini yok sayanlar, bir süre kurumları denetleyebilir, sesi kısabilir, itirazı bastırabilir. Ama toplumsal hafızayı silemezler.
Güç sınırsızsa, çöküş yakındır. Çünkü hiçbir iktidar halktan büyük değildir.
Sandık, halkın sustuğu yerde değil, konuşabildiği yerde demokrasidir.
