Zamanın gürültülü nehrinden uzakta, bir vaha gibi durur Çorum. Saat Kulesi zamanı sayar; fakat insanların hangi yöne baktığını, hangi geleceğe yürüdüğünü bilen yoktur.
Ankara’dan üç saatlik yolu aşarak Çorum’a geldim. Amacım yalnızca kitaplarımı imzalamak değildi. Yılların birikimini paylaşmak, gençlerle düşünmek, dostlarla buluşmak ve geçmişten bugüne taşınan hatıralara dokunmaktı.
Sosyal medyada ne güzel sözler söylenmişti:
“Mutlaka geleceğiz.”
“Seni görmek istiyoruz.”
“Kitaplarını imzalatacağız.”
Parmakların üzerindeki cömertlik, gerçek hayatta bazen beş dakikalık mesafeyi aşamıyordu.
Bir imza masası kuruldu. Kitaplar yerlerini aldı. Ben bekledim.
250 kilometreyi aşarak gelen bir insanın karşısında, beş dakikalık yolu aşamayan dostlukların sessizliği vardı.
Elbette gelenler oldu. Gerçek dostlar, vefalı insanlar, emeğe değer verenler…
Onların bir selamı, bir el sıkışması, birkaç dakikalık sohbeti bütün kırgınlıkların ötesinde bir anlam taşıyordu.
Ama gelmeyenlerin yokluğu da düşündürücüydü.
İnsan bazen kendi hafızasında büyüttüğü dostlukların, karşısındakinin hafızasında aynı yeri tutmadığını geç fark ediyor.
Bir insanın gelmemesi, uzun uzun anlattığı dostluktan daha fazla şey anlatabiliyordu.
Mesele yalnızca bir imza gününe katılmak ya da katılmamak değildi. Mesele, insanın başkasının emeğine, sevincine ve varlığına ne kadar değer verdiğiydi.
Çünkü vefa, geçmişte birlikte geçirilen zamanın hatırası değil; o hatıranın bugünkü hayatta bir karşılık bulabilmesidir.
Bir zamanlar aynı sahalarda top koşturduğumuz, galibiyetlerde birbirimize sarıldığımız, “Biz kardeşiz” dediğimiz insanlar vardı.
Yıllar geçti. Hayatın sahası değişti. Fakat bazı insanlar o günlerin kardeşliğini bugünün hayatına taşıyamadı.
Bir dostun emeğine uğramak, bir kitabın sayfasına dokunmak, birkaç dakika sohbet etmek sanki aşılması zor bir deplasmana dönüştü.
Bu küçük kırılma, bana daha büyük bir arızayı düşündürdü.
Bir toplumun çürümesi yalnızca yönetenlerin yanlışlarıyla başlamaz. Yanlışı gören ama rahatsız olmayanlar, arızayı kanıksayanlar, bozukluğun içinde kendilerine rahat bir yer bulanlar da çürümenin parçasıdır.
“Düzen böyle.”
“Herkes böyle yapıyor.”
“Bundan başka yol yok.”
İnsanın kendi sorumluluğundan kaçmak için kurduğu en rahat cümlelerdir bunlar.
Eğri cetvelden doğru çizgi çıkmaz. Çürük temelin üzerine kurulan yapı geleceği taşıyamaz.
Bir toplumun gerçek felaketi, yanlışın yapılması değil; yanlışın artık yanlış olarak görülmemesidir.
Şehirler büyüyebilir, yollar genişleyebilir, binalar yükselebilir. Fakat insan ilişkileri daralabilir, düşünce ufukları küçülebilir, vefa geçmişte anlatılan güzel bir hikâyeye dönüşebilir.
Çorum’un Saat Kulesi zamanı göstermeye devam ediyor.
Ama zamanın ilerlemesi, insanların da ilerlediği anlamına gelmiyor.
Ben artık bazı insanları kitaplarımın sayfalarında yaşatmak istemiyorum.
Bu bir intikam kararı değil.
Bir hafıza tercihidir.
Her tanışıklık dostluk değildir.
Her eski hatıra bugünkü yakınlığın garantisi değildir.
Her güzel söz gerçek bir davranışın habercisi değildir.
İnsan, geçmişteki yeri kadar bugünkü davranışlarıyla da değerlendirilmelidir.
Yine de o gün bana başka bir gerçeği hatırlatanlar oldu.
Vefa ölmemişti.
Yalnızca herkeste aynı yerde durmuyordu.
Gerçek dostların gösterişsiz bir davranışı, insanın bütün kırgınlığını hafifletebiliyordu. Bir el sıkışması, içten bir selam, bir kitabın sayfasına bırakılan imza…
Bazen insanın dünyasını yeniden kurmaya yetiyordu.
Bu yüzden yazdıklarım yalnızca gelmeyenlere bir sitem değil.
Gelenlere bir teşekkür…
Dostluğu sözcüklerle kurup davranışlarla terk edenlere bir hatırlatma…
Ve kendime verdiğim bir söz…
Ben kalemimi kırgınlıkların hizmetine vermek istemiyorum. İnsanları yalnızca yokluklarıyla değil, varlıklarıyla da anlatmak istiyorum.
Fakat emeği görmezden gelenleri, dostluğu çıkarın gölgesinde tüketenleri de artık eski defterlerin arasında bırakacağım.
Çünkü zaman herkesi yaşlandırır; fakat herkesi olgunlaştırmaz.
İnsanlar çoğalır; fakat her kalabalık topluluk olmaz.
Dostluk, sözcüklerle kurulup davranışlarla terk edildiğinde geriye yalnızca eski bir hatıra kalır.
Benim için artık mesele kimin gelip gelmediği değil.
Mesele, insanın kendi değerlerini hangi mesafede terk ettiğidir.
Saat Kulesi zamanı saymaya devam etsin.
Ben de yazmaya…
Çünkü zamanın ve vefanın çölünde, hâlâ birilerinin susuzluğunu giderecek birkaç cümle bırakmak istiyorum.
Belki bir gün, o cümleleri okuyan biri, beş dakikalık mesafeyi aşmanın yalnızca bir yolculuk değil, insan olmanın da bir gereği olduğunu hatırlar.
