Bugün birçok şirket yapay zekâ konusunda aynı soruyla yola çıkıyor:

“Yapay zekâyı şirketimizde nerede kullanabiliriz?”

Oysa belki de sorulması gereken ilk soru bu değildir.

Daha doğru soru şudur:

“Çözmeye çalıştığımız problem gerçekten yapay zekâ gerektiriyor mu?”

Çünkü her kurumsal problem bir yapay zekâ problemi değildir.

Bir şirkette müşteri taleplerine geç yanıt verilmesi, raporların zamanında hazırlanamaması, çalışanların bilgiye erişmekte zorlanması ya da operasyonel süreçlerde hata oranlarının yüksek olması ilk bakışta bir yapay zekâ uygulaması için uygun görünebilir.

Ancak sorunun temel nedeni bazen çok daha basittir:

- Süreç gereğinden fazla karmaşık olabilir.

- Veriler farklı sistemlerde dağınık olabilir.

- Yetki ve sorumluluklar açık olmayabilir.

- Mevcut yazılım doğru kullanılmıyor olabilir.

- Basit bir otomasyon ihtiyacı karşılayabilir.

Böyle bir durumda pahalı bir yapay zekâ sistemi geliştirmek, teknolojik olarak etkileyici fakat işletme açısından gereksiz bir yatırım hâline gelebilir.

Bu nedenle şirketlerin yapay zekâ stratejilerini “Yapay Zekâ Öncelikli” yaklaşımla değil, “Problem Öncelikli” yaklaşımla oluşturması gerekir.

Bunun için süreç şu şekilde ilerleyebilir:

- Problem,

- Kök Neden,

- Alternatif Çözümler,

- Yapay Zekâ Gereksinimi,

- AI Kullanım Senaryosu,

- İş Değeri

Örneğin müşteri hizmetlerinde gecikme yaşanıyorsa hemen “AI chatbot geliştirelim” denmemelidir.

Önce şu sorular sorulmalıdır:

- Gecikmenin gerçek nedeni nedir?

- Mevcut süreç sadeleştirilebilir mi?

- Kural tabanlı otomasyon yeterli olur mu?

- Yapay zekâ gerçekten anlamlı bir fark yaratacak mı?

- Gerekli veri mevcut mu?

- Yapay zekâ çözümünün sağlayacağı değer maliyetinden yüksek mi?

Yapay zekâ ancak bu soruların ardından çözüm seçeneklerinden biri hâline gelmelidir.

Kurumsal yapay zekâ stratejisinin amacı mümkün olduğunca fazla Yapay zekâ projesi başlatmak değildir.

Amaç doğru problemi, doğru teknolojiyle, doğru maliyetle ve ölçülebilir iş değeri yaratacak biçimde çözmektir.

Bu nedenle şirketlerin yapay zekâ yolculuğundaki en önemli yetkinliklerinden biri, yalnızca “Yapay zekâ nerede kullanılabilir?” sorusunu yanıtlamak değil, gerektiğinde:

“Bu problem için Yapay zekâ kullanmamıza gerek yok.” diyebilmektir.

Belki de gerçek Yapay zekâ olgunluğu, yapay zekâyı kullanmakla değil, ne zaman kullanmamamız gerektiğini bilmekle başlıyor.