Bilimsel çalışmalar, bir tebessümün yalnızca ruh halimizi değil; stres düzeyimizi, kalp sağlığımızı, sosyal ilişkilerimizi ve hatta bağışıklık sistemimizi bile olumlu yönde etkileyebildiğini gösteriyor. İnsan yüzündeki en küçük hareketlerden biri olan gülümseme, aslında bedenin birçok sistemini aynı anda harekete geçiren güçlü bir biyolojik yanıttır.
Araştırmalar, gülümsemenin beyinde “iyi hissettiren” bazı kimyasalların salgılanmasını artırdığını ortaya koymuştur. Dopamin, serotonin ve endorfin gibi nörotransmitterler; mutluluk hissini artırırken stres hormonlarının azalmasına yardımcı olur.
DOĞAL BİR AĞRI KESİCİ
Özellikle endorfinlerin doğal ağrı kesici etkisi olduğu bilinmektedir. Bu nedenle kişi bazen gerçekten mutlu olmasa bile gülümsediğinde; beynin olumlu bir yanıt verdiği gösterilmiştir. İngiltere Oxford Üniversitesi’nden bilim insanlarının yaptığı çarpıcı bir araştırma, kahkaha atmanın ağrı eşiğimizi yükselttiğini kanıtladı. Araştırmacılar, komedi programları izleyen deneklerin, 15 dakikalık bir kahkaha seansının ardından acıya dayanma sürelerinin ortalama %10 arttığını tespit etmiştir.
STRESİ AZALTMAK İÇİN GÜLÜMSEYİN
Kansas Üniversitesi’nde yapılan ve psikoloji literatüründe oldukça ses getiren bir çalışmada, stresli görevler sırasında gülümseyen bireylerin kalp hızlarının daha düşük olduğu ve stres sonrası toparlanmalarının daha hızlı gerçekleştiği gösterilmiştir. İlginç olan ise, kişinin bilinçli olarak “zoraki” gülümsemesinin bile bu olumlu etkiyi oluşturabilmesidir. Amerika’da yapılan bir deneyde, komik bir olay bekleyen kişilerin vücudundaki stres hormonları (kortizol, adrenalin) seviyesi %38 ila %70 oranında düşüş göstermiştir.
KALP DOSTU, TANSİYON DÜŞÜRÜCÜ
Gülümseme sırasında stres hormonları azalırken damar gevşemesi artabilir ve kalp yükü hafifleyebilir. Bazı çalışmalarda gülümseme ve kahkahanın kan basıncını düşürmeye yardımcı olabileceği, damar iç yüzeyi olan endotelin işlevini olumlu etkileyebileceği gösterilmiştir. Bu nedenle olumlu duyguların kalp sağlığı üzerinde koruyucu etkileri olabileceği düşünülmektedir.
BAĞIŞIKLIĞINIZI GÜÇLENDİRİN
Kronik stresin bağışıklık sistemini baskıladığı bilinmektedir. Gülümseme ve kahkaha stres hormonlarını azaltarak bağışıklık sisteminin daha dengeli çalışmasına katkı sağlayabilir. Bazı araştırmalarda, pozitif duyguların enfeksiyonlarla savaşta görev alan bağışıklık hücrelerinin aktivitesini artırabileceği belirtilmiştir. Vücuttaki T-lenfosit (bağışıklık hücresi) aktivitesinin arttığı ve virüsler ve tümörlerle savaşan gamma interferon gibi proteinlerin üretimini artırdığı gösterilmiştir. Bu sayede düzenli olarak gülen bireylerin nezle ve gribe yakalanma riski daha düşük olmaktadır.
GÜLÜMSEME ÖMÜR UZATABİLİR Mİ?
Amerikalı bilim insanlarının eski bir beyzbol takımı fotoğrafları üzerinde yaptığı incelemede: Fotoğrafta içten bir şekilde gülümseyen oyuncular ortalama 79.9 yıl yaşarken, kısmen gülümseyenler 75 yıl, hiç gülümsemeyen ciddi suratlı oyuncular ise sadece 72.9 yıl yaşamıştır. Nisan 2016'da yayınlanan 15 yıllık bir Norveç araştırması, güçlü mizah anlayışına sahip kadınların diğerlerinden daha uzun yaşadığını ortaya koydu. Hatta kalp hastalığından ölme olasılıkları %73, enfeksiyondan ölme olasılıkları ise %83 daha düşüktü. Daha iyi bir mizah anlayışına sahip erkeklerde ise sadece enfeksiyona karşı daha fazla koruma olduğu görüldü; yüksek mizah puanına sahip erkeklerde ölüm riski %74 daha düşüktü.
DİKKAT! GÜLÜMSEME BULAŞICIDIR
Gülümsemenin sosyal etkileri de en az biyolojik etkileri kadar değerlidir. Gülümsemek, sosyal ilişkilerimizi güçlendirir. Ve iyi bir sosyal çevre, bilinen en büyük mutluluk ve uzun yaşam kaynaklarından biridir. Araştırmalar, gülümsemenin beynimizde 2000 kalorilik çikolata yemekle aynı ödül mekanizmasını tetiklediğini gösteriyor Hem sıfır kalori, hem de bedava… Gülümseyen insanlar daha güvenilir, daha sıcak ve daha ulaşılabilir algılanır. İnsan beyni karşısındaki yüz ifadelerini taklit etmeye eğilimlidir; bu nedenle gülümseme “bulaşıcıdır.” Bir kişinin tebessümü, bulunduğu ortamın duygusal atmosferini değiştirebilir. Özellikle sağlık çalışanları, öğretmenler ve ebeveynler için bunun önemi oldukça büyüktür. İsveç'teki Uppsala Üniversitesi'nde yapılan yakın tarihli bir çalışma bunu doğrulamıştır: Gülümseyen birine bakmanın yüz kaslarımız üzerindeki normalde sahip olduğumuz kontrolü baskıladığını ve olumlu düşünceleri oluşturduğunu göstermiştir.
Bilimsel çalışmalar, ağız köşelerini kaldıran ve göz çevresini kırıştıran samimi, içten ve gerçek gülümseme olarak isimlendirilen “Duchenne gülümsemesi”nin fizyolojik faydalarının daha belirgin olduğunu bildirmiştir. Gülümsemek sadece mutlu olduğumuz için yaptığımız bir eylem değil, aynı zamanda mutlu olmak için yaptığımız bir eylemdir.
Gülümsemeyi unutmayın ve bu güzel ifadeyi sevdiklerinizden esirgemeyin.
Sağlıklı ve bol gülümsemeli günler dilerim.
