İllerin eşek sayılarını gösterir harita hazırlanmış. (İnternet)
Bencillik yapıp önce kendi ilime baktım.
Çorum’da 1.360 eşek kalmış.
Merakımı yenemedim, bu kez de en çok eşeği olan ili aradım.
Konya'da eşek sayısı 3.739.
İster istemez en az eşek sayısı olan ile de baktım.
Rize!
Rize'de 1 eşek var.
Bu kez de Nasrettin Hoca fıkrası geldi aklıma. Kendi kendime güldüm.
Timur, Konya'ya girmiş. Konya'da Meram bağları ünlü. Timur'un filleri de ünlü. Fil, bağları dağ ediyor. Kimse de öte git, diyemiyor. Bağ sahipleri Hoca'ya koşuyor.
"Hoca'm, derman sende. Bağı bahçeyi kurtar şu filden."
"Olur!" diyor Hoca.
" Üç beş kişi daha gelin benimle, Timur'a gidelim."
Yolda giderken, Timur'un yaman, zalim biri olduğunu düşünen, yoldan sapıyor. Yoldan sapanı gören de yoldan sapıyor. Hoca, Timur'un saray merdivenlerini çıkarken geriye dönüp bakıyor, ardında in cin. Tek başına çıkıyor Timur'un huzuruna.
"Sayın Padişahım,
Meram bağlarında tek başına bir filiniz dolaşıyor. Ona baktıkça içimizin yağı eriyor. Üzülüyoruz. Mahalleli bu dişi filin yanında bir de erkek fil istiyor."
"Hay hay Hoca!
Buyruğumdur, Meram bağlarına bir de erkek fil gönderile!"
Rize'deki eşek, dişi mi erkek mi bilemiyoruz. Bu sayı TÜİK'in sayısı mı öteki ölçüm yerlerinin sayısı mı onu da bilemiyoruz.
Bir zamanlar Anadolu, eşek cenneti idi. Eşekler sayesinde yükü azalıyordu çalışanların. Nüfusun yüzde sekseni köylerde yaşıyordu. Hemen herkesin evinde en az bir eşek vardı. Masrafsızdı. Attan, mandadan kalanı, olanı yerdi.
Çocukluğumda bizim ahırda (atlıkta) at vardı. Komşumuz Paşa eniştelerde eşek vardı. Eşeği olmayanlar, eşeği hasta olanlar, "Paşa'nın eşeğini getirin." derdi. Eşeğe yem, su vermek kimsenin aklına gelmezdi. Aç susuz o iş senin, bu iş benim koşturur dururdu.
Şimdilerde köylerde köylü kalmadı. Şehirler, şehirköy oldu. Eşek sayısı da azaldı. Eşeğin yapacağı iş de insanlara kaldı.
" Eşek gibi çalışıyor." sözü eskiden de söylenirdi ama şimdilerde gerçekten eşek gibi çalışıyoruz.
Çalışan halkın yarısı açlık sınırının altında ücret bile alamıyor. Attan, mandadan artta kalanla idare ediyor.
"Sen, eşek olduktan sonra yük yükleyen bulunur." demiş atalarımız.
Aklım, Rize'deki o bir eşekte.
İşi zor. Bizim köydeki Paşa'nın eşeği onun yanında paşa.
