Türk Eczacıları Birliği 45. Bölge Çorum Eczacı Odası Yönetim Kurulu Başkanı Erol Afacan, internet siteleri, sosyal medya platformları ve sanal pazar yerlerinde ilaçların mevzuata aykırı biçimde satışa sunulmasının halk sağlığı açısından ciddi riskler oluşturduğunu belirterek, bu faaliyetlere karşı hukuki süreç başlatacaklarını duyurdu.
Afacan, özellikle Mounjaro (tirzepatid) isimli ilaç ile somatropin ve çeşitli peptitlerin internet üzerinden pazarlanmasına dikkat çekerek, ilaçların farklı ürün kategorileri altında satışa sunulmasının yasal yükümlülükleri ortadan kaldırmayacağını vurguladı.
“İLAÇ, SIRADAN BİR TİCARİ ÜRÜN DEĞİLDİR”
İlaçların üretiminden hastaya ulaştırılmasına kadar birçok bilimsel ve hukuki sorumluluğu içeren bir süreçten geçtiğini ifade eden Afacan, yasal tedarik zinciri dışında satılan ürünlerin ciddi riskler barındırdığına işaret etti.
İnternet üzerinden satılan ürünlerin etkin madde içeriklerinin doğrulanamaması, sahte veya bozulmuş ürünlerin hastalara ulaşması, soğuk zincir koşullarının sağlanamaması ve yanlış doz kullanımının sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirten Afacan, ilaç güvenliğinin ticari kazanç ve satış kolaylığının önünde tutulması gerektiğini kaydetti.
Bazı ilanlarda ürünlerin “araştırma amaçlı” olduğu veya insan kullanımına uygun bulunmadığı yönünde ifadeler kullanıldığını belirten Afacan, bu tür açıklamaların ürünlerin gerçek niteliğini değiştirmediğini ve hukuki yükümlülükleri kendiliğinden ortadan kaldırmadığını ifade etti.
“ECZANE, İLACIN GÜVENLİ TEMİN ADRESİDİR”
6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun'un ilgili hükümlerini hatırlatan Afacan, ilaçların internet veya başka bir elektronik ortamda satışının yasak olduğunu, belirli ürün gruplarının ise yalnızca eczanelerde satılabileceğini belirtti.
Eczanelerin yalnızca ticari işletmeler olmadığını vurgulayan Afacan, eczacıların bilimsel bilgileri ve mesleki sorumluluklarıyla halk sağlığının korunmasına katkı sağladığını dile getirdi.
Hekimin hastayı değerlendirerek uygun tedaviyi belirlemesi, gerekli reçete süreçlerinin yürütülmesi ve eczacının ilacı güvenli biçimde hastaya sunarak danışmanlık hizmeti vermesinin güvenli ilaç kullanımının temel unsurları olduğunu kaydeden Afacan, bu süreçlerin devre dışı bırakıldığı bir ilaç ticareti anlayışının kabul edilemeyeceğini ifade etti.
İLGİLİ KURUMLARA BAŞVURULACAK
Çorum Eczacı Odası olarak yalnızca kamuoyunu bilgilendirmekle yetinmeyeceklerini belirten Afacan, Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, Ticaret Bakanlığı, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu nezdinde gerekli resmî girişimlerde bulunacaklarını bildirdi.
Oda tarafından yürütülecek çalışmalar kapsamında, mevzuata aykırı ilaç ilanlarının kaldırılması, sanal pazar yerlerinin denetlenmesi ve sorumlular hakkında caydırıcı yaptırımlar uygulanması talep edilecek.
Ayrıca, internet ve sanal pazar yerlerinde mevzuata aykırı ilaç satışına ilişkin tespitler doğrultusunda ilgili satıcıların, kişi ve işletmelerin yanı sıra satışlara aracılık eden platformların hukuki sorumluluklarının araştırılması amacıyla Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması sürecinin başlatılacağı belirtildi.
“ÜRÜNLERİN İÇERİĞİ VE TEDARİK ZİNCİRİ ARAŞTIRILSIN”
Çorum Eczacı Odası, başlatılacak hukuki süreç kapsamında şikâyete konu ilanların ve ilgili satıcıların incelenmesini, ürünlerin gerçek içeriklerinin, ruhsat ve ithalat durumlarının, tedarik kaynaklarının ve satış organizasyonlarının belirlenmesini talep ediyor.
Gerekli yasal şartların oluşması hâlinde ilgili iş yerleri, depolar ve sevkiyat alanlarında usulüne uygun arama ve el koyma işlemlerinin gerçekleştirilmesi de talepler arasında yer alıyor.
Şüpheli ürünlerin yetkili laboratuvarlarda analiz edilmesini, mevzuata aykırı veya tehlikeli olduğu belirlenen ürünlerin gerekli kararlar doğrultusunda piyasadan çekilmesini ve gerektiğinde imha edilmesini isteyen oda yönetimi, hukuka aykırı ilanların kaldırılması ve tekrarlanan ihlallerin önlenmesi için etkin denetim mekanizmaları kurulmasını da gündeme getirdi.
“MÜCADELEMİZ TİCARİ DEĞİL, KAMUSAL BİR SORUMLULUKTUR”
Yürütülecek mücadelenin herhangi bir ticari menfaat amacı taşımadığını vurgulayan Afacan, temel hedeflerinin eczacılık mesleğinin hak ve yetkilerini, eczanelerin sağlık sistemindeki yerini ve vatandaşların güvenli ilaca erişim hakkını korumak olduğunu belirtti.
Dijitalleşmeye karşı olmadıklarını, aksine eczacılık hizmetlerini geliştiren ve hastaların tedavi süreçlerine katkı sağlayan teknolojik gelişmeleri desteklediklerini ifade eden Afacan, dijital ticaretin sağlık alanındaki bilimsel ve hukuki güvenceleri ortadan kaldırmaması gerektiğini kaydetti.
İlaçların denetimsiz ticari ürünlere dönüştürülmesine karşı olduklarını belirten Afacan, halk sağlığını tehdit eden faaliyetlerle mücadeleyi kararlılıkla sürdüreceklerini bildirdi.
Afacan, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“İlaç güvenliği ticari kazanca, halk sağlığı denetimsiz dijital pazarlara, hekimlik ve eczacılık hizmetleri ise ticari aracılık ilişkilerine terk edilemez. Her şey bir alışveriş sepetine eklenebilir gibi gösterilebilir ama insan sağlığı bir alışveriş sepetine sığdırılamaz.”

Muhabir: KEMAL YOLYAPAR