Yedi-Sekiz Hasan Paşa (1831 Çorum-23 Ocak 1905 İstanbul), Osmanlı ordusunda erlikten mareşalliğe kadar yükselmiş nadir komutanlardan biridir. II. Abdülhamit’in Beşiktaş Muhafızı olarak, O’nu bir suikastten kurtarmasıyla tanınır ve memleketi Çorum’a yaptırdığı görkemli saat kulesi ile hemşehrilerinin kalbinde yaşamaya devam eder.
Yedi-Sekiz Hasan Paşa’nın, 1891 yılında Çorum’un önde gelenlerinden Kavukçuoğlu Hacı Ahmet Ağa’ya yazdığı mektup, çok önemli bir belge değeri taşır. Elimize ulaşan bu mektup metnini, okurlarımızla paylaşıyoruz.
Pek Muhterem Kavukçuoğlu Hacı Ahmet Ağa,
Önce selamlarımı sunar, ailenizle birlikte, sağlıklı huzurlu yaşamanızı dilerim. Hıdırlık Camisi'nin ve Suheybi Rumi türbesinin genişletilerek yapımının tamamlanması, cami avlusuna temiz ve tatlı suyun bağlanması haberleri beni fazlasıyla sevindirdi.
Çorum'un Yozgat sancağına bağlı bir kaza olmaktan kurtarılıp kendisinin sancaklığa yükseltilmesi için gerekli girişimleri yaptım. Koynunda peygamber efendimizin bayraktarını saklayan memleketim Çorum, sancak olmayı fazlasıyla hak etmektedir. Bekliyoruz, müjdeyi almamız yakındır.
Depremden zarar görmüş Han Camisi'nin onarılması, sesi uzaklardan duyulacak bir saat kulesinin yapılması, uygun bir yer belirlendiğinde bir kütüphanenin açılması, yeni ilk okullar, orta okullar, liseler açılması aklımda ve kayıtlarımdadır.
Bu konularda da girişimlerimin devam ettiğini bir önceki mektubumda yazmıştım. Hepsinin üstesinden gelmeye sultanımız nezdinde gücümüz ve itibarımız vardır elhamdülillah.
Tarafınızdan gönderilen ya da kendiliğinden gelen hemşerilerime elimden gelen yardımı yapıyorum, bunu biliyorsunuz.
Gelenlerin çoğu ya zaptiye erliği ya da kolculuğu istiyor. Yüksek görevlere talip olan kimse çıkmıyor. Çünkü okumuş, yetişmiş insanımız yok. Çorum'un okumuş, yetişmiş insanlara ihtiyacı var. Çorum için yapılacak en güzel hizmetin, Çorum'da çalışacak, Çorum'u kalkındıracak insanlar yetiştirmek olduğuna inanıyorum.
İki yıl önce ziyaretime yolladığınız, benden saat kulesi isteyen temsilcinize dedim ki "Saat kulesi kolay, en güzelini yaptırırız. Siz bana kimsesiz, yetenekli yetim çocuklardan, annesini babasını razı ettiklerinizden her yıl yüz çocuk gönderin; ben onları devlet okullarına yerleştirip okutayım, özel hocalardan ders aldırtayım, bir güzel yetişsinler, sonra da Çorum'a dönüp hizmet etsinler. Kendileri, çevreleri ve memleketleri için faydalı olsunlar.
Geçen yıl yüz yerine ancak on çocuk gönderebildiniz. Şimdi onlar devlet okullarında yatılı okuyorlar. Bu yıl maalesef hiç çocuk gelmedi. Bu konuyu Çorum'un ileri gelenleri olarak oluşturduğunuz heyetin ilk toplantısında tekrar görüşünüz. Okutulmak, yetiştirilmek üzere çocuk beklediğimi biliniz. Bu konuda Ankara Valimiz Abidin Paşa da sizlere yardımcı olacaktır.
Muhterem Ahmet Ağam, satırlarıma son verirken size ve heyetteki herkese selamlarımı gönderir, hayırlı haberlerinizi beklerim.
Beşiktaş Karakol Komutanı, Padişah Yaveri ve İstihbarat görevlisi
Hacı Hasan Paşa
